Azərbaycanın aparıcı sənaye mərkəzlərindən biri olan Sumqayıt son illərdə sosial-iqtisadi inkişaf baxımından mühüm nəticələr əldə edib. Dövlət proqramları çərçivəsində həyata keçirilən layihələr, sənayeləşmə siyasəti, investisiya qoyuluşlarının genişlənməsi və yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması şəhərin iqtisadi potensialının əhəmiyyətli dərəcədə artmasına şərait yaradıb.
Son 11 ilin göstəricilərinə əsasən, Sumqayıtda ümumi məhsul buraxılışının həcmi 6 dəfə artaraq 850 milyon manatdan 5 milyard 100 milyon manata çatıb. Bu göstərici şəhər iqtisadiyyatında istehsal və xidmət sahələrinin miqyasının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndiyini göstərir.
Eyni dövrdə sənaye məhsulunun həcmi 8 dəfə artıb. Belə ki, 2015-ci ildə 500 milyon manat təşkil edən sənaye məhsulunun həcmi hazırda 4 milyard manata yüksəlib. Bu artım Sumqayıtın sənaye potensialının daha da gücləndiyini və şəhərin ölkənin qeyri-neft sənayesində mühüm mövqeyini qoruduğunu göstərir.
Şəhərin iqtisadi inkişafında əsas kapitala yönəldilən vəsaitlərin də mühüm rolu olub. Ötən dövr ərzində əsas kapitala yönəldilmiş vəsaitin həcmi 3 dəfə artaraq 140 milyon manatdan 420 milyon manata çatıb. İnvestisiyaların artması yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına, mövcud müəssisələrin genişləndirilməsinə və iqtisadi fəallığın yüksəlməsinə imkan verib.
İqtisadi artım əmək bazarının göstəricilərində də öz əksini tapıb. Şəhər üzrə işçilərin orta aylıq əmək haqqı 2,4 dəfə artaraq 400 manatdan 985 manata yüksəlib. Eyni zamanda, şəhərdə məşğul olan əhalinin sayı təqribən iki dəfə artıb. 2015-ci ildə 100 min nəfər təşkil edən məşğul əhalinin sayı hazırda 195 min nəfərə çatıb.
Sumqayıtın sosial-iqtisadi inkişafı demoqrafik göstəricilərdə də müşahidə olunur. Şəhər əhalisinin sayı 336 min nəfərdən 428,8 min nəfərə yüksəlib. Bu, 92,8 min nəfərlik və ya təxminən 27,6 faizlik artım deməkdir. Əhali sayının artması şəhərin iqtisadi imkanlarının, məşğulluq potensialının və sosial infrastrukturunun genişlənməsi ilə müşayiət olunub.
Şəhər əhalisinin hər bir nəfərinə düşən gəlirin göstəricisində də müsbət dinamika qeydə alınıb. Bu göstərici son 11 ildə 1,6 dəfə artaraq 3400 manatdan 5600 manata çatıb. Əhalinin gəlirlərinin yüksəlməsi şəhərdə iqtisadi fəallığın və sosial rifahın artımını xarakterizə edən əsas göstəricilərdən biridir.
Sənaye müəssisələrinin sayında qeydə alınan artım şəhərin istehsal bazasının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndiyini göstərir. Hazırda Sumqayıt şəhərində 156-sı iri və orta, 113-ü kiçik olmaqla ümumilikdə 269 sənaye müəssisəsi, həmçinin seçmə qaydada 124 fərdi sahibkar sənaye sahəsində fəaliyyət göstərir. Beləliklə, şəhərdə sənaye sahəsində fəaliyyət göstərən müəssisə və fərdi sahibkarların ümumi sayı 393-ə çatıb. Bu, ötən dövrlə müqayisədə 3,2 dəfə artım deməkdir. Sənaye müəssisələrinin sayındakı artımla yanaşı, sahədə məşğulluq imkanları da əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. Son illərdə fəaliyyətə başlayan və istehsal gücünü artıran sənaye müəssisələri hesabına şəhərdə təqribən 8 minə yaxın yeni iş yeri yaradılıb.
Ümumilikdə, son illərin göstəriciləri Sumqayıtın iqtisadi və sosial inkişafında əhəmiyyətli dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Ümumi məhsul buraxılışının 6 dəfə, sənaye məhsulunun 8 dəfə, əsas kapitala yönəldilən vəsaitlərin 3 dəfə artması, eyni zamanda məşğul əhalinin sayının təxminən iki dəfə və orta aylıq əmək haqqının 2,4 dəfə yüksəlməsi şəhərin iqtisadi potensialının davamlı şəkildə genişləndiyini nümayiş etdirir.
Bu göstəricilər Sumqayıtın ənənəvi sənaye şəhərindən müasir istehsal, investisiya və məşğulluq imkanlarının genişləndiyi iri iqtisadi mərkəzə çevrilməsi istiqamətində əldə olunan nəticələri əks etdirir.
27-08-2026, 13:36
53
